Yükleniyor
IQ-Testleri

IQ Testleri Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Çocuğun zeka düzeyini ölçmek için sıklıkla tercih edilen IQ testleri, çocukların gerçek öğrenme potansiyelini ölçebilir mi? IQ testleri çocukların zekalarını ölçmede ne kadar güvenilir bir kaynaktır?

IQ testleri çocuğun zeka düzeyini ölçmek için kullanılan bir araçtır. Bu nedenle mutlaka belirli bir ihtiyaca dayalı olarak uygulanmalıdır. Eğitimde uygulanan bu testler daha çok çocukların öğrenme engeli olup olmadığını değerlendirmek amacıyla kullanılır. IQ testlerinin zeka testleri olmadığı kesinlikle unutulmamalıdır. Çünkü zeka, tek bir testle ölçülemeyecek kadar karmaşık, dinamik ve çok boyutlu bir kavramdır. Bu nedenle IQ testleri hakkında etrafta kulaktan dolma pek çok yanlış bilgi dolanmaktadır. IQ skoru doğuştan gelmez ve sabit değildir.

IQ testleri genel olarak gerçekleri tek bir cevaba indirger. Bu da çocukların hayata bakış açılarını, demokratik ve çok yönlü düşünmelerini; kültürel farklılıkları ve yaratıcılığı yansıtmaz. IQ testleri okul başarısını tahmin etme de başarılı olsa da çocukların hayattaki ve iş yaşamlarındaki başarılarında duygusal zeka çok daha önemlidir. Çünkü duygusal zeka empati, farkındalık, sosyal ilişkilerde başarı, takım çalışması ve sabır gibi becerileri kapsar. Bu nedenle bir çocuğun IQ’su çok yüksek olsa bile bu becerilere sahip olamaması hayatında ciddi sorunlara neden olabilir.

IQ Testleri Hangi Durumlarda Uygulanmalıdır?

Bu testler genelde çocuğun üstün veya yetersiz performansını ölçmek için kullanılır. Eğer yetersiz performansa dayalı olarak IQ testi uygulanacaksa şu durumlar göz önüne alınmalıdır:

  • Öğrenme hızında yavaşlık,
  • Okuma, yazma ve aritmetik becerilerde yetersizlik,
  • Sosyal ortamlara uyum sağlayamama,
  • Günlük ihtiyaçları tek başına giderme sorunlar yaşama,
  • Öz bakım becerilerini yerine getirmede yetersizlik.

Üstün performansa bağlı olarak uygulanacak IQ testlerinde ise şu durumlar göz önüne alınmalıdır:

  • Yüksek öğrenme hızı,
  • Zengin kelime hazinesi,
  • Güçlü merak duygusu ve hafıza,
  • Dil ve kavram bilgisi becerilerine sahip olma,
  • Akıl yürütme becerisine sahip olma,
  • Yaratılığa ve zengin bir hayal dünyasına sahip olma.

IQ testleri, sadece matematiksel ve sözel zeka gibi farklı zeka türlerini kapsar. IQ testlerinin ölçtüğünün çok ötesinde olan farklı zeka türleri de vardır. Örneğin Çoklu Zeka Kuramı’nın yaratıcısı Howard Gardner insan zekasını görsel-uzayda zeka, sözel zeka, müzik zeka, sosyal zeka, mantıksal-matematiksel zeka, doğacı zeka, bedensel-kinestetik zeka, içsel zeka olarak farklı türlere ayırmıştır. IQ testleri bunlar içerisinden yalnızda mantıksal-matematiksel ve sözel zekayı ölçmeye çalışır. Diğer potansiyellere sahip çocukları bu testle değerlendirmek, potansiyellerinin göz ardı edilmesine neden olabilir.

IQ testleri, ağırlıklı olarak sözel yetenek potansiyelini ölçer. Yapılan araştırmalar, erken dönemde aile içerisinde konuşma miktarı ve kalitesiyle, sonraki dönemlerde çocuğun başarısı arasında önemli bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bu nedenle çocukların yetenek potansiyellerini tetiklemek, erken dönemde sık ve zengin bir sözcük dağarcığıyla konuşmasını sağlayabilmek için şunları uygulamanız önerilir:

  • Erken dönemde bol bol kitap okuma,
  • Hataların da bir öğrenme aracı olduğunu anlatma,
  • Her daim desteklemek ve teşvik etmek,
  • Yüksek beklentiler oluşturmak,
  • Potansiyeline ve en önemlisi kendine inanmasını sağlamak.

Bu tür ailelerde yetişen çocukların diğer çocuklara oranda daha ileride olduğu gözlemlenmiştir.

IQ testleri hangi yaşta uygulanmalı
Erken yaşlarda uygulanan testler, geç gelişim gösteren çocukların potansiyellerinin ortaya çıkmasını engellemektedir.

IQ Testleri Hangi Yaşta Uygulanmalıdır?

Yapılan araştırmalar 11 yaşın altındaki çocuklarda uygulanacak olan IQ testlerinin akademik başarıyı göstermek konusunda son derece yetersiz olduğunu göstermiştir. Erken yaşta henüz beyin gelişimleri tamamlanmamış çocuklar üzerinde yapılan testler sürdürülemez ve yetersiz sonuçlar verdiğinden sonuçlar anlamlı değildir.

Unutulmamalıdır ki her çocuğun gelişim süreci birbirinden farklıdır. Bazı çocuklar tam yaşında gelişme gösterirken bazıları geç gelişim gösterebilmektedir. Bu nedenle erken yaşlarda uygulanan testler, geç gelişim gösteren çocukların potansiyellerinin ortaya çıkmasını engellemektedir. Aynı zamanda bu çocukların daha az ilgi görmesi başarı oranlarını olumsuz yönde etkilemektedir.

IQ Testleri Kaç Kez Uygulanır ve Nerede Yapılır?

IQ testlerini bir kez uygulamak doğru sonuçlar vermeyebilir. Çünkü çocuğun o andaki psikolojik durumu testin sonucunu etkileyebilir. Bu durumda çocuğa mutlaka ikinci bir şans verilmelidir. En az altı ay sonra testin yeniden yapılması önerilir. En az üç testin sonucu daha sağlıklı bir tablonun çıkmasını sağlayacaktır. Yapılan değerlendirmede en yüksek alınan puan dikkate alınmalıdır.

IQ testleri, her ilçeye bağlı Rehberlik Araştırma Merkezi’nde ücretsiz olarak uygulanmaktadır. Resmi olarak alınan sonuçlar bu merkezlerden elde edilir. Ayrıca bu testi üniversitelerde de yaptırmak mümkündür. Ücretli olarak özel psikologlar tarafından da uygulanabilen bu test, maalesef resmi bir geçerliliğe sahip olmayabilir. Bu nedenle test uygulama sertifikası olmayan kurumlarda testin uygulanması kesinlikle önerilmez.

Cevap yaz